Yorgun ve yalnız adam

Aslında hem İslamcılar'dan hem de Kemalistler'den aldığı ağır eleştirileri göz önüne alarak başarılı bir belgesel olduğunu az çok tahmin ediyordum Mustafa'nın. Pazar günü Radikal 2'de Baskın Oran'ın yazısını da okuyunca (linkini bu pazarın Radikal 2'si web sitesine aktarılınca vereceğim) Can Dündar'ı maddi manevi desteklemek gerektiği konusunda inancım iyice pekişti, apar topar fırladım İstiklal caddesi'ne.

Pazar günkü Hürriyet gazetesinde Can Dündar, tabu neymiş şimdi anladım, diyordu. Ben de kendisini o kadar iyi anlıyorum ki! Bu blog'u takip edenler, yine Dündar'ın bir kitabından alıntılayarak yazdığım sadakatsiz erkekler postu ile gökten indiği varsayılan kitapların dogmaları postu'nu okumuş olanlar en azından Mustafa'yı izleyince tebessüm etmişlerdir. Bu iki posttan sonra tahmin edersiniz ki hem İslamcılar'dan hem de Kemalistler'den saçma sapan hakaret mailleri aldım. Kemalist beni İslamcı olmakla, İslamcı da Kemalist olmakla suçluyordu ki ikisi de değilim.

Tarih eğitimi lise düzeyinde kalanlar için Mustafa Kemal'in Ermeni isyanını bastırmak karşılığında Kürtlere özerklik vaadetmiş olduğunu, Latife Hanım ile evlendiğinde kapıdan çevirdiği (çevirmek zorunda kaldığı) Fikriye Hanım'ın ölümüne dolaylı yoldan sebebiyet verdiğini, Deist, belki de Ateist olduğunu, dini devlet ve hatta toplumdan tasfiye etmek gerektiğini düşündüğünü öğrenmek büyük bir şok oldu tabi.
Okuyan bir toplum değiliz, görsel uyaranları tercih ediyoruz. Bunun sebepleri arasında ailede bu konuda örnek alınacak bireyler olmaması, okumanın asosyal bir eylem olması (televizyonu on kişi bir arada seyredebilirken kitabın bireysel bir eylem olması) gibi etkenler var. Biz aileyle beraber kırmızı açtı, mavi açtı, büyük hissediyorum küçük açtı muhabbetine katılıp minimum bilgi ve çabayla maksimum para dağıtan programları izlemek yerine odasına kapanan bireyleri sevmeyiz. Böyle olunca da bunları otuz yaşında belgesellerden öğrenen üniversite mezunlarımıza şaşıramıyorum.

Okumayanların bilmediği belgeselde de geçmeyen o kadar çok şey var ki! 29 Ekim'in hemen evvelsinde meclisin tatil edildiği, 29 Ekim sabahı Cumhuriyet ilanını tartışmak için apar topar toplandığında pek çok mebusun at ve katırlarla memleketi Anadolu'ya gitmekte olduğu, mecliste hazır bulunan muhalefetin de Mustafa Kemal'den bugün Cumhuriyet ilan edilmezse bazı kelleler uçacak sözünü duyduğunu da bilen pek yok.

Bunu söylediğinizde de zaten ya Fethullah sempatizanı, ya CIA ajanı oluyorsunuz. Aynen Can Dündar gibi. GSM operatörleri desteğini çekiyor, ortalıkta vatan haininin belgeseline gitmeyin başlıklı Fwd mailler dolaşıyor.

Peki neden Kemalist değilim? Çok basit. Kemalizm adı verilen düşünce tarzı, Atatürkçü Düşünce Derneği ve benzeri oluşumlar size ormanı gösteren adamın gösterdiği ormana bakacağına parmağa tapınmaktan başka bir şey değil de ondan. İdealleri olan bir adam var, erki gökyüzünden yeryüzüne indirmek, tüm dogmaları günlük hayattan silmek, dışa bağımlı olmayan, kişilere değil kurumlara dayanan bir sistem yaratmak istiyor. Siz, o adamı dogma, tabu haline getirip tanrılaştırıyor, tüm insani özelliklerinden arındırıp, onu insan olarak gösteren her şeye yoğun tepki gösteriyorsunuz. Mustafa Kemal bir günlüğüne yeniden hayata geri dönebilseydi, bu belgeselden Atatürk'ü alkolik, şehvet düşkünü olarak gösteriyor çıkarımını yapanların, ideallerine sahip çıkmaktan Anıtkabir'i türbeye çevirmeyi anlayanların en iyi ihtimalle suratına tükürürdü. Eğer ki siz bu tanrılaştırmayı destekliyor ve desteklemeyeni Atatürk düşmanı olarak yaftalıyorsanız, benim naciz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır, beni anlamak yüzünü görmek değildir gibi o meşhur sözlerden başlayarak bu insanın ideallerinden bir bok anlamamışsınız, size verilen her şeyi papağan gibi yutmuş üzerine beş dakika düşünmemişsiniz demektir.

Bayan B.B. beni kırmadı, bu tarz düşünenlerden birinden gelen fwd maili benimle paylaştı. Daha geçen hafta bu ülkede tıp fakültesini bitirmiş doktorluk yapan bir şahıstan (ki arkadaşım değil, isim yüzünden mailime spam fwd mail yağdırıp duran bir şahıs kendisi) Kürtler bu ülkeye ne vermiştir başlıklı ırkçı, bölücü, halkı düşmanlığa kışkırtan bir mail almıştım. Kendisine Kürtler'in bu ülke için Kurtuluş Savaşı'nda bizimle beraber canlarını verdiğini, bu ülkeye onlarca sanatçı ve hatta Başbakan dahi yetiştirdiğini belirterek bir daha mail yollamamasını rica etmiştim.
Mustafa ile ilgili gelen mail de hakikaten üzücü, korkutucu:

Bilkent Bilgisayar Mühendisliği bölümünde yüksek lisans yapan bir arkadaşımız belgeselde Çanakkale Savaşı'na az yer verilirken Mme Corrinne'e gönderdiği mektuplara çok yer verilmesine, Can Dündar'ın ATATÜRKÜMÜZ'ü dinsiz bir komünist olarak göstermesine(!) , Atatürk'ün dehası dünyaca kabul edilmiş bir insan olduğunu gözardı eden gazete kupürleri kullanmasına, Atatürk'e darbeci demesine(!), günde 1 adet büyük rakı bitiren bir alkolik(!) olarak göstermesine, Cumhuriyet coşkusunun yaşandığı Atatürk'ün sofrasını bayağı ve sıkıcı olarak göstermesine(!) çok içerlemiş. Diyorrr ki Mr Bilkent Yüksek Lisans, bu ülkenin ikinci bir Orhan Pamuk'a ihtiyacı yok! Yumruğunu masaya vuruyor Mr Yüksek Lisans, Can Dündar, Atatürk'ün Nutuk'unu yeniden anlayarak okuyunuz ve ona Mustafa'ya Atatürk demeyi öğreniniz.

Ferhan Şensoy, Falınızda Rönesans Var'da çantasını çalan Dolapdere'li çocuktan bahsederken Esmer vatandaş sözcüğünü kullandı diye bir avukattan aldığı tepki mailini okuyucuyla paylaşmış, demek ki bu ülkede hukuk fakültesi mezunlarını da adam yerine koyamayacağız demişti.
Genişletiyorum, demek ki bu ülkede Tıp Fakültesini ciddiye alamadığımız gibi, Bilkent'te Yüksek Lisans yapanları da adam yerine koyamayacağız.

Mr Bilkent Yüksek Lisans bu belgeselin Can Dündar'ın Atatürk'ün kendi tarafından da milyon defa işlendiği üzre, cephedeki değil, evinin bahçesindeki, okuldaki Mustafa Kemal'i işleme amacında olduğunu anlamamış. Kafası buna basmamış, neden Çanakkale kısa geçildi diyor. Kendini ifade etmek, birşeyi anlatmak iddiasındaki insanların çabası karşısındakinin kalın kafasına takıldıkça üzülüyor insan. Aslında Mr Yüksek Lisans bu sorusunu genişletebilirdi. Mme Corrinne var neden Sakarya, İnönü muharebeleri yok, hatta yeterince coşarsa neden Cumhuriyet Mitingleri'ni işlemediniz diye de sorabilir.

Atatürk'ün Lenin'e yazmış olduğu malum mektuptan ve diğer detaylardan dinsiz ve komünist çıkarımını yapmış olan arkadaşımızın dinsiz olmanın ve komünist olmanın bir suç olmadığının idrakına varmasını beklemek bile hata sanırım. Atatürk'ün dünya tarafından gördüğü takdir, başarısının ve alışılmadık yöntemlerinin üstün başarısına belgeselde kaç kere gönderme yapıldığını ve bunun bizzat gazete kupürleri ile kaç defa yapıldığını sayamadım bile. Arkadaşımız bunu da kendi dünya görüşüne uydurmuş, benim Atatürküm alkol almaz meyve suyu içerdi, benim Atatürküm'ün çilingir sofrası sıkıcı olmazdı bir kere tarzı Atatürkçülüğü ile Can Dündar'ı yeni Orhan Pamuk ilan etmiş. Bilmediği o kadar şey var ki? Yaşın getirdiği bir cahil cesareti ile kendisine öğretilmiş olanı hiç sorgulamadığı her satırında ve sahip olmadığı argümanda(!) bas bas bağırıyor.

Mustafa, Mr Cahil Yüksek Lisans, bugüne kadar hep cephede, Meclis'te Parti'de, kürsüde gördüğümüz bir adamın sosyal hayatını, özel yaşamını, resmi tarihten arındırılmış detaylar ile birlikte Can Dündar'ın kendisinin de belirttiği gibi 70 senelik bir gecikme ile TAMAMEN BELGELERE DAYANARAK(!) halka sunulmasıdır.

Senin Atatürk denmesini istediğin adam Anafartalar Kumandanı Mustafa Kemal Atatürk olarak doğmamıştır. Doğuşundan Kemal takma adını alana kadar adı Mustafa, oradan Soyadı Kanunu çıkana kadar Mustafa Kemal, soyadı kanunundan bugüne de Mustafa Kemal Atatürk olarak çağırılmalıdır. Yani Atatürk çocukken kargaları kovalardı dediğinde tarihsel olarak hata yaparsın, bahsettiğin şahsın adı o zaman Mustafa'dır. Bundan bile bihabersin. Can Dündar'ın Mustafa ismiyle seyirciye vurgunun Atatürk'e değil, askere, politikacıya değil, "insana" yapılacağını anlatmak istediğini de anlamamış ilk ismi kullanmanın hakaret amacı taşıdığını sanmışsın. Ve senin o Atatürk'ün rakı sofrası on numara olurdu bi kere anlayışın, iddialarının tekini bile kanıtlayacak belgeleri ihtiva etmiyor. Suikaste karşışanlar asılmadı mı? Asılmadıysa bu belgeler ne? Nerede? Kim hazırlamış?

Bu ülkede en Milliyetçi geçinenler, bu ülkede en Atatürkçü geçinenler ne Atatürk'ü anlıyor, ne Türkçe'yi konuşabiliyor, ne yazabiliyor, ne satır aralarını okuyabiliyor ne de onunla ilgili bir şeyi anlayabiliyorlar. Üzücü. Bilkent Üniversitesi adına da, bu arkadaşın okuyup bitirdiği bütün okullarda, bütün öğretmenleri adına da üzüldüm.

Gerçi Atatürkümüz, Modern Türkiye'nin Kurucusu yüce ATAMIZ salıncağa binmezdi, o 30 yaşında tüm siyasi ve askeri dehasıyla beraber doğmuş, ölümü de sirozdan değil bir dehaya yakışır şekilde aşırı kitap okumaktan gözleri bozularak olmuştu ama ben ve diğer CIA ajanları kendisinin salıncağa bindiği, denize girdiği fotoğrafları montajlayarak ülkeyi birlik ve beraberliğe en ihtiyaç duyulan şu günlerde bölmeye çalışıyoruz.



Belgesele dönüyorum. Ben sinemadan gözleri dolmuş şekilde çıkacağımı hiç düşünmemiştim, ama öyle oldu. Yazının girişinde bu kadar tepki almasından nelerden bahsettiğini üç aşağı beş yukarı tahmin ediyordum ama Can Dündar'ın kontrastlarla oynayarak bu kadar güzel bir anlatım kullanması tartışmalardan dolayı gözardı edilmiş. İlk bölümün müziklerini hiç beğenmedim. Balkan müziğini zaten sevmem o ayrı ama o dramatik çocukluğun kasvetli havasını veren görüntülerle Goran'ın müzikleri bence uyuşmamış. Eric Satie olsaydı dedim içimden defalarca.

Üvey kardeş konusunu hiç bilmiyordum, evinden bu şekilde ayrıldığını bilmiyordum. Ben Cumhuriyetin ilanından sonra aşırı derece alkol aldığını ve bunu alkolü ve eğlenceyi çok sevdiğinden yaptığını sanıyordum. Tam aksine bu kadar uçsuz bucaksız bir yalnızlığı, bu tarz bir mutsuzluğu aklıma getirmemiştim. Milletine bir rol modeli verebilmek için evlenen, bir şekilde Fikriye Hanım'dan vazgeçen, aşık olmaya vakti olmamış bir adamın yıkıcı hüznü vardı bu hikayede. Mustafa, hem tek odalı bir evin peşinde koşuyor, aynı zamanda bu izolasyon ihtiyacı içinde arkadaşlarının kendisini yalnızlığa hapsettiğinden şikayet ediyor. Aslında mahremiyet ihtiyacı bütün bir ülkenin sorumluluğunu almasından ileri geliyor tabi. Çevresinde dengi olmayan bir adam, bundan sonra kafamıza şapka takıyoruz diyerek insanlarına şapka taktırabilen, bundan sonra Latin harfleri kullanacağız diyerek tüm alfabeyi değiştirtebilen bir adam. Bu yaptıklarının büyüklüğü Türkçe Ezan'ın ömrünün kaç yıl(!) olduğu düşünülerek bulunabilir.

Sürekli bir parasızlık imkansızlık içinde, idealleriyle, umutları ve özlemleriyle Mustafa'yı ben çok sevdim. 29 Ekimler'de, 10 Kasımlar'da, 23 Nisanlar'da otoriter Ulus Devletin temeli pek sağlam olmayan bir devlet yapısını destekleyebilmek için sadece dikta rejimlerinde görülebilecek şekilde heykellerini, üniformalı resimlerini kullandığı, her işyerinde, ofiste bize kötü kötü bakan adam sadece statükonun tezahürüyken, salıncağa binen, seven, üzülen, özleyen, annesine veda edemeyen bu adamı eskiden duyduğum saygı bir yana bu defa çok ama çok sevdim.

Onunki dengi az bulunan, yüz yıllık hatta daha büyük bir yorgunluk, büyük bir yalnızlıktı. Ve elinde rakı bardağı hüzünle her başını eğdiğinde ATAMIZ'ı alkolik göstermişler değil, aynen İnönü'ye dediği gibi sen yalnız değilsin, sen benim arkadaşım kardeşimsin demek istedim.

Mustafa'yı izleyin. Mustafa'yı izletin. O filmlerde gördüğünüz hayatını, aşkını bir amaç uğruna feda eden o süper kahramanların(!) ete kemiğe büründüğü insan hali için. Her gittiğiniz yerde size kötü kötü bakan bir adamın yaşadığı büyük yalnızlığı hatırlamak için.

Onu hatırlayınız.